Contus de Memoria Decimoputzu

Progetto finanziato tramite la L.R. n. 26 del 1997

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Santu Iroxi e Santa Assuina

Sa festa de santu Iroxi, in su mesi de maju, duràt duas dis; incumentzàt su sàbudu cun sa carrada de su binu de santu Iroxi, is obreris passànt de domu in domu a ndi pigai su binu chi is putzesus arregalànt po sa festa de su santu, e ddu ghetànt a sa carrada: «Po santu Iroxi si incumentzàt pinnighendi su binu, passànt cun sa carrada in d-unu carru, si naràt sa carrada de su binu de santu Iroxi ca narànt ca cussa carrada no si sciutàt mai, poita ca ghetànt sempri, no si sciutàt mai!».
Avatu fadiant s’improntadura de su pani me is forrus de sa bidda, ddu fadiant is obreris e sa famìlia de su paneteri totus impari e in prus ndi pigàt parti sa genti chi sciiat pintai su cocoi; cussu puru fiat unu momentu de spàssiu. Sa genti bècia s’arregordat ca in su passau su pani dd’improntànt in domu e ddu fadiant is bixinus totus impari: «In su bixinau innui fadiant su pani is forrus de bixinau fiant totus impignaus po coi su pani po santu Iroxi». Avatu de s’improntadura su pani dd’allogànt in sa domu de s’obrieri e a s’incrasi a mengianu andànt a ddu pigai is piciocas bagadias e ddu portànt cun is crobis in sa pratza de Santu Iroxi: «Is bagadias andànt a crobi a sonu de fisarmònica e cantànt a trallallera fintzas a arribai a sa pratza de Santu Iroxi». Candu arribànt a crèsia is piciocas arrimànt a terra is crobis e su predi benedixiat su pani e sa genti puru, a pustis su pani ddu cumpratziant a totus: «Fadiant su giru cun su sonetu, si pinnigàt su pani e intzaras si fadiat su giru de sa bidda e si portàt a crèsia a ddu benedixi e ddu benedixiant su domìnigu a primu missa. Sa genti cumenti bessiat de crèsia pigàt su pani. Su chi abarràt, fadiant unu giru e ddu distribuiant a varias famìlias chi no podiant andai, a genti pòbera chi sciient ca fiat abisongiosa meda e mancai ndi ddi donànt unu in prus».
Calincunu s’at contau ca fadiant a trivas po improntai su pani e binciat chini arrennesciat a ddu pintai mellus.
Su domìnigu fadiant tres missas e una processioni: «Is oràrius fiant a is seti sa missa in tentzioni de sa festa e a is otu, otu e mesu benedixiat su pani; a pustis nci fiat una missa a is noi oras; a is dexi e mesu fadiat sa processioni e a sa torrada de sa processioni, a is ùndixi, fadiat sa missa e sa prèdica».
Sa genti bècia s’arregordat ca in calincunu annu, impari a su pani cumpratziant sa petza de brebei crua puru: «Donànt fintzas sa petza a is poberus, ma no cota, crua, fiat posta a tacas a tacas, bociant po nai dexi brebeis e donànt sa petza a is poberus e cussa fiat sa festa de santu Iroxi!».
Su lunis fadiant sa festa po santa Assuina cun sa missa e sa processioni e avatu, a su noti, cun is cantadas e is ballus in pratza de crèsia: «Santa Assuina fet su lunis a mengianu, sceti una dì, fadiant sa missa, sa prèdica e sa processioni, e a su noti calincuna cantada o ballus, fent in pratza de crèsia, mai in pratza de Santu Iroxi po diferentziai is festas».
 

1 Piciocas acanta de is pobinas e de is crobis prenas de pani a innantis de sa beneditzioni.
2 Is bagadias acanta de is pobinas e de is crobis prenas de pani.
3 Annus Coranta. Su vicàriu benedixit su pani de donai a sa genti.
4 Santu Iroxi portau in processioni.
5 Is cunfraras a sa processioni po santu Iroxi.
6 Piciocus a pitzus de is cuaddus cuncordaus po sa processioni.
7 1965. Òmini cun su cuaddu cuncordau po sa festa. A palas fait a biri sa primu scola elementari de sa bidda.
8 1958. Pipius e piciocus a sa festa.
9 Su cumbidu po sa festa.

987654321